Công nghệ bơm màng khí nén AODD: Nguyên lý hoạt động và hiệu quả vận chuyển lưu chất

Bơm màng khí nén (Air-Operated Double Diaphragm – AODD) là công nghệ bơm thể tích sử dụng khí nén để vận chuyển chất lỏng thông qua chuyển động qua lại của hai màng bơm. Công nghệ này được ứng dụng trong vận chuyển hóa chất, dung dịch có cặn, chất lỏng nhớt và nhiều môi chất công nghiệp khác.

Điểm đáng chú ý của AODD nằm ở cơ chế dẫn động bằng khí nén, khả năng lựa chọn vật liệu tiếp xúc môi chất và điều chỉnh hoạt động thông qua nguồn khí cấp. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc đáng kể vào thiết kế van khí, cấu hình bơm và điều kiện vận hành của hệ thống.

Công nghệ bơm màng khí nén AODD hoạt động như thế nào?

Sơ đồ nguyên lý hoạt động AODD

Một bơm AODD điển hình có hai màng bơm liên kết qua trục trung tâm, tạo thành hai buồng chất lỏng riêng biệt với khoang khí nén. Bộ van phân phối khí điều khiển khí nén luân phiên tác động lên hai màng.

Khi khí nén đẩy màng thứ nhất, thể tích buồng chất lỏng phía đó giảm, tạo hành trình đẩy chất lỏng ra đường xả. Đồng thời, màng thứ hai chuyển động theo chiều ngược lại, làm tăng thể tích buồng còn lại và tạo quá trình hút chất lỏng vào bơm.

Các van một chiều tại đường hút và đường đẩy điều khiển hướng chuyển động của chất lỏng. Khi kết thúc hành trình, van phân phối khí đảo chiều và chu trình được lặp lại.

Nhờ cơ chế này, bơm vận chuyển chất lỏng mà không cần động cơ điện dẫn động trực tiếp tại thân bơm. Dòng chảy đầu ra có tính dao động theo chu kỳ, một đặc điểm cần tính đến trong những ứng dụng yêu cầu lưu lượng hoặc áp suất ổn định.

Van phân phối khí ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả vận hành?

Van phân phối khí là một trong những bộ phận quyết định cách bơm AODD sử dụng năng lượng khí nén.

Bộ phận này điều khiển thời điểm cấp khí, xả khí và chuyển đổi giữa hai hành trình của màng bơm. Thiết kế van ảnh hưởng đến tốc độ đảo chiều, mức tiêu thụ khí nén và khả năng duy trì chuyển động của bơm.

Ở dòng bơm màng khí nén Verderair, nhà sản xuất phát triển công nghệ van khí tác động nhanh (quick-acting air valve). Theo tài liệu kỹ thuật của Verder, cơ chế này giúp chuyển đổi hành trình nhanh, hạn chế cấp khí không cần thiết khi kết thúc hành trình và giảm trở lực trên đường xả khí.

Đây là cơ sở kỹ thuật để cải thiện hiệu quả sử dụng khí nén, thay vì chỉ dựa vào việc tăng tốc độ hoạt động của bơm.

Tuy nhiên, khả năng tiết kiệm khí nén không phải một tỷ lệ cố định cho tất cả ứng dụng. Để đánh giá chính xác, cần so sánh lượng khí tiêu thụ tại cùng lưu lượng chất lỏng, áp suất đẩy và điều kiện vận hành.

Vì sao bơm màng khí nén có thể vận chuyển nhiều loại lưu chất?

Khả năng ứng dụng của AODD đến từ sự kết hợp giữa nguyên lý bơm thể tích và các lựa chọn vật liệu cấu tạo.

Với hóa chất có tính ăn mòn, những bộ phận tiếp xúc trực tiếp với môi chất như thân bơm, màng, bi và đế bi có thể được lựa chọn từ các vật liệu khác nhau theo cấu hình nhà sản xuất.

Trong khi đó, với dung dịch có lẫn cặn rắn, đường lưu chất và cơ cấu van của một số dòng bơm cho phép hạt rắn đi qua trong giới hạn thiết kế.

Công nghệ này vì vậy có thể được xem xét cho các ứng dụng vận chuyển hóa chất, thu gom dung dịch sau vệ sinh dây chuyền, chuyển chất lỏng nhớt hoặc môi chất chứa hạt rắn.

Tuy nhiên, khả năng vận chuyển phải được đối chiếu với đặc tính môi chất thực tế. Chẳng hạn, hai dung dịch có cùng nồng độ chất rắn nhưng kích thước hạt, độ nhớt và tính mài mòn khác nhau có thể yêu cầu cấu hình bơm khác nhau.

Những giới hạn kỹ thuật cần chú ý

Dù có phạm vi ứng dụng rộng, AODD không phải công nghệ phù hợp với mọi yêu cầu vận chuyển chất lỏng.

Trước hết, bơm cần nguồn khí nén đáp ứng áp suất và lưu lượng tiêu thụ tại điểm làm việc. Nếu đường cấp khí bị hạn chế hoặc nguồn khí không ổn định, hoạt động của bơm có thể bị ảnh hưởng.

Thứ hai, nguyên lý chuyển động qua lại tạo ra dòng chảy có dao động. Với những hệ thống nhạy cảm với xung áp, có thể cần bổ sung thiết bị giảm dao động áp suất. Ngoài ra, lưu lượng thực tế thay đổi theo áp suất đẩy, điều kiện hút, đặc tính môi chất và lượng khí nén cấp. Giá trị lưu lượng tối đa trong catalogue không nên được hiểu là lưu lượng làm việc mặc định của thiết bị.

Khả năng kháng hóa chất, giới hạn nhiệt độ và kích thước hạt rắn cho phép cũng phải được xác định theo đúng model và cấu hình vật liệu.

Ứng dụng công nghệ AODD trong thực tế

Một trường hợp ứng dụng của công nghệ này là hệ thống thu gom dung dịch sau vệ sinh dây chuyền mạ tại nhà máy Murata Manufacturing Việt Nam, Đà Nẵng.

Trong dự án, Thăng Long P&T đã sử dụng bơm màng khí nén Verderair VA40 (HE) kết hợp với hệ thống thu gom và vận chuyển dung dịch hóa chất.

Ứng dụng này cho thấy công nghệ AODD có thể đảm nhận vai trò vận chuyển dung dịch trong một hệ thống thu gom công nghiệp. Tuy nhiên, cấu hình đã triển khai tại Murata không đại diện cho mọi điều kiện sử dụng bơm màng khí nén.

Đối với các nhà máy đang đánh giá công nghệ bơm, việc lựa chọn AODD nên xuất phát từ đặc tính lưu chất, yêu cầu lưu lượng, áp suất, nguồn khí nén và điều kiện lắp đặt.

Thăng Long P&T cung cấp các dòng bơm màng khí nén Verderair cùng dịch vụ kỹ thuật phục vụ việc lựa chọn và triển khai thiết bị theo yêu cầu ứng dụng thực tế.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *